İçeriğe geç
edumintsBlog

Topluluk

34 paylaşım

Edumints üyelerinin paylaştığı yazılar, kaynaklar, projeler ve kod depoları. Gönderilerin başını burada oku; devamı ve tartışma Edumints topluluğunda.

Etiket:#terminoloji

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Hermes Agent

    Hermes Agent Nedir?

    Hermes Agent, açık kaynak yapay zeka ekosisteminde özellikle gelişmiş araç kullanımı (tool/function calling), yapılandırılmış JSON çıktısı ve çok adımlı akıl yürütme yetenekleriyle öne çıkan Nous Research'ün Hermes model ailesi üzerine inşa edilmiş otonom yapay zeka ajanı mimarisidir. Kapalı kaynaklı modellerin getirdiği maliyet ve veri gizliliği bariyerlerini aşarak, yerel veya özel sunucularda karmaşık görev zincirlerini kendi kendine planlayıp yürütebilen bağımsız ajanlar oluşturulmasını sağlar.

    Neden Şu An Gündemde?

    Hacker News ve geliştirici topluluklarında Hermes Agent'ın son dönemde yoğun şekilde tartışılmasının arkasında şu kritik başlıklar yatıyor:

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Mcp

    Model Context Protocol (Model Bağlam Protokolü), yapay zeka modelleri (LLM'ler) ile harici veri kaynakları, geliştirici araçları ve veri depoları arasında standart, güvenli ve çift yönlü bir iletişim protokolüdür. Anthropic tarafından açık kaynak olarak sunulan bu mimari, tıpkı donanım dünyasındaki USB-C veya web teknolojilerindeki HTTP standardı gibi çalışır. Geliştiricilerin her bir yapay zeka modeli veya istemcisi için ayrı adaptörler yazma zorunluluğunu ortadan kaldırarak ortak bir entegrasyon ekosistemi yaratır.

    Neden Şu An Bu Kadar Konuşuluyor?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Low Code

    Low-Code (Düşük Kodlu Geliştirme), yazılım ve uygulama geliştirme süreçlerini geleneksel satır satır kod yazma ihtiyacını en aza indirerek görsel arayüzler, sürükle-bırak bileşenleri ve hazır şablonlar aracılığıyla hızlandıran bir yaklaşımı ifade eder. Bu yaklaşım, geliştiricilerin rutin ve tekrarlayan altyapı kodlarıyla zaman kaybetmek yerine doğrudan iş mantığına (business logic) odaklanmasını sağlar.

    Neden Şu An Gündemde?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Ai Agent

    AI Agent Nedir?

    AI Agent (Yapay Zeka Ajanı), belirli bir hedefi başarmak üzere çevresini algılayan, kendi başına karar alabilen, dinamik planlama yapan ve otonom olarak eylemler gerçekleştirebilen gelişmiş yazılım sistemleridir. Geleneksel dil modellerinden veya basit sohbet robotlarından en temel farkı; yalnızca metin yanıtı üretmekle kalmayıp harici araçları (API'ler, veritabanları, terminal komutları) kullanabilmesi, uzun süreli belleğe sahip olması ve karmaşık problemleri küçük adımlara bölerek insan müdahalesi olmadan çözebilmesidir.

    Neden Şu An Gündemde?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Automation

    Ajan Tabanlı Otomasyon Nedir?

    Ajan Tabanlı Otomasyon (Agentic Automation), geleneksel kurallara dayalı (rule-based) yazılım otomasyonlarının aksine, yapay zekanın dinamik kararlar alarak karmaşık görevleri otonom olarak yürütmesi sürecidir. Klasik otomasyon sistemleri önceden tanımlanmış ve katı kurallardan oluşan adımları sırasıyla izlerken, ajan tabanlı otomasyon çevrelerini algılar, her adımdan öğrenir ve karşılaştığı beklenmedik durumlara (örneğin hız sınırlamaları veya arayüz değişiklikleri) uyum sağlayarak hedefe ulaşır.

    Neden Gündemde?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Openai

    OpenAI Nedir ve Nasıl Çalışır?

    OpenAI, yapay zeka teknolojileri araştırma ve geliştirme şirketi olmasının yanı sıra, yazılımcılara gelişmiş büyük dil modellerine (LLM) doğrudan erişim sağlayan bir yapay zeka ekosistemidir. Geliştiriciler, OpenAI tarafından sunulan uygulama programlama arayüzleri (API) sayesinde GPT-4o gibi en son nesil yapay zeka modellerini kendi yazılımlarına kolayca entegre edebilirler. Bu entegrasyon, doğal dil işleme, metin oluşturma, kodlama yardımı, dil çevirisi ve karmaşık veri analizi gibi birçok bilişsel görevi uygulamalarda otomatik hale getirir.

    Neden Gündemde?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Rag

    RAG Nedir?

    RAG (Retrieval-Augmented Generation - Arama-Destekli Üretim), büyük dil modellerinin (LLM) kendi eğitim verilerinde bulunmayan dış kaynaklardaki verilere dinamik olarak erişmesini sağlayarak daha doğru, güncel ve bağlamsal yanıtlar üretmesini gerçekleştiren bir yapay zeka mimarisidir. Temelde bu yaklaşım, modelin bilgiyi sadece kendi parametrik belleğinden (ezberden) üretmesi yerine, sorulan soruyla ilişkili harici belgeleri veya verileri bir veri kaynağından bulup (retrieval) bu belgeleri ek bağlam olarak dil modeline sunması ve yanıt oluşturması (generation) esasına dayanır. Böylece halüsinasyonlar büyük oranda azalır.

    Neden Şu An Gündemde?

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Ai Agents

    Yapay Zekâ Ajanları (AI Agents) Nedir?

    Yapay Zekâ Ajanları (AI Agents), belirli bir hedefi gerçekleştirmek amacıyla çevrelerini aktif olarak algılayan, kararlar alan ve otonom bir şekilde eyleme geçen akıllı yazılım sistemleridir. Geleneksel sohbet robotlarının (chatbot) aksine, bu modern ajanlar sadece kullanıcıya metin üretmekle kalmaz; internet tarayıcısı yönetebilir, kendi yazdıkları kodları simüle ederek çalıştırabilir ve harici API'ler ile etkileşime girerek karmaşık problemleri kendi başlarına çözebilirler. Bir hedefe ulaşmak için kendi alt planlarını oluşturup bunları adım adım uygulayabilirler. Bu durum onları klasik programlamadan çok daha esnek kılmaktadır.

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Anthropic

    Anthropic Fable 5, yapay zeka araştırma şirketi Anthropic tarafından geliştirilen, özellikle yüksek güvenlik duvarları (guardrails) ve gelişmiş dil işleme yetenekleriyle öne çıkan en yeni dil modeli mimarisidir. Geliştiricilere güvenli, etik ve insan odaklı yapay zeka çıktıları sunmayı hedefler.

    Neden Şu An Gündemde?

    Fable 5, son günlerde geliştirici dünyasında en çok tartışılan konulardan biri haline geldi. Bunun temel sebebi, modelin güvenlik bariyerlerinin (guardrails) ve görünmez kısıtlamalarının aşırı hassas çalışması ve beklenmedik şekilde hizmet dışı kalmasıdır. Geliştiriciler, modelin reddettiği (refusal) isteklerde bile hata kodu yerine HTTP 200 OK dönmesinden şikayetçi;

  • Edumints

    Yazı

    🧠 Terminoloji: Yapay Zeka Ajanı (AI Agent)

    Yapay Zeka Ajanı (AI Agent) Nedir?

    Yapay Zeka Ajanı (AI Agent), belirli hedeflere ulaşmak için çevresini algılayan, mantık yürüten, kararlar alan ve bağımsız eylemler gerçekleştiren otonom yazılım sistemleridir. Geleneksel statik API'lerin veya sadece anlık soru-cevap işlevi gören LLM (Büyük Dil Modeli) entegrasyonlarının aksine, bu ajanlar harici araçları (tools) kullanabilir, bellek (memory) mekanizmalarıyla geçmişi hatırlayabilir ve hedefe ulaşana kadar kendi planlarını dinamik olarak güncelleyebilirler.

    Neden Gündemde?