---
title: "Opak Özyineleme ve Bilmeniz Gereken Temel Yapay Zekâ Terimleri"
url: https://blog.edumints.com/opak-ozyineleme-ve-bilmeniz-gereken-temel-yapay-zek-terimler-6m2y0t65
category: "AI Araçları"
date: 2026-09-08T15:09:47.698Z
publisher: Edumints Blog
lang: tr-TR
source_name: "technews"
source_url: https://techcrunch.com/2026/09/07/artificial-intelligence-definition-glossary-hallucinations-guide-to-common-ai-terms/
---

# Opak Özyineleme ve Bilmeniz Gereken Temel Yapay Zekâ Terimleri

Yapay zekâ ekosisteminin hızlı yükselişi, teknoloji dünyasını yalnızca yeni modellerle değil, devasa bir terminoloji dalgasıyla da dönüştürüyor. Ürün toplantılarında ve teknik panellerde LLM, RAG ve RLHF kavramları sıkça kullanılırken, son dönemde OpenAI'ın Astra modelindeki "opak özyineleme" (opaque recurrence) gibi güvenlik araştırmacılarını tedirgin eden akıl yürütme teknikleri de literatüre girdi. Hızla gelişen bu terminoloji karşısında geliştiricilerin ve teknoloji meraklılarının yolunu aydınlatacak bu yaşayan sözlük, en kritik kavramları pratik bir çerçevede ele alıyor.

## 1. AGI (Yapay Genel Zekâ)
Tanımı üzerinde henüz tam bir uzlaşı bulunmayan AGI, genel olarak çoğu görevde ortalama bir insandan daha yetenekli sistemleri ifade eder. Sam Altman bunu "çalışma arkadaşı olarak işe alabileceğiniz ortalama bir insanın dengi" olarak açıklarken; OpenAI tüzüğü AGI'ı "ekonomik değeri olan işlerin çoğunda insanları geride bırakan yüksek düzeyde otonom sistemler" şeklinde tanımlar. Google DeepMind ise kavramı "çoğu bilişsel görevde en az insanlar kadar yetenekli yapay zekâ" olarak ele alır.
- **Geliştirici Çıkarımı:** Mühendislik açısından AGI teorik bir hedef olsa da, yazılım geliştirmede asıl odak, genel zekâ arayışından ziyade belirli problem uzaylarında çalışan, test edilebilir ve güvenilir uzman modeller inşa etmektir.

## 2. Yapay Zekâ Ajanı (AI Agent)
Basit sohbet botlarının ötesine geçen yapay zekâ ajanları, kullanıcı adına bir dizi karmaşık görevi otonom yürüten araçlardır. Masraf girişlerini tamamlamaktan bilet veya restoran rezervasyonu yapmaya, hatta kod yazıp bakımını üstlenmeye kadar geniş bir alanda görev alırlar. Altyapısı henüz gelişmekte olan bu sistemler, çok adımlı görevleri başarmak için birden fazla yapay zekâ modelini ve harici aracı koordine eder.
- **Geliştirici Çıkarımı:** Ajan tabanlı mimariler; basit istem mühendisliğinden (prompt engineering) durum takibi (state management), bellek yönetimi (memory) ve araç çağırma (tool calling) içeren sistem mimarilerine geçişi zorunlu kılar.

## 3. API Uç Noktaları (API Endpoints)
API uç noktaları, bir yazılımın arka yüzünde bulunan ve diğer programların eylem başlatmak için "basabileceği düğmeler" gibidir. Geliştiriciler bu arayüzleri, uygulamalar arası veri transferi sağlamak veya bir yapay zekâ ajanının manuel müdahale olmadan üçüncü taraf servisleri doğrudan yönetmesini mümkün kılmak için kullanır. Ajanlar yetkinleştikçe bu uç noktaları otonom keşfedip kullanabilmekte, bu da güçlü otomasyon imkânları doğurmaktadır.
- **Geliştirici Çıkarımı:** Ajanların uç noktaları kendi başlarına kullanabilmesi için API'ların makine tarafından okunabilir (OpenAPI/MCP standartlarında), net şemalarla tanımlanmış ve katı yetkilendirme kontrolleriyle yapılandırılmış olması gerekir.

[Orijinal kaynağa buradan ulaşabilirsiniz.](https://techcrunch.com/2026/09/07/artificial-intelligence-definition-glossary-hallucinations-guide-to-common-ai-terms/)

---

Bu konuyu derinlemesine öğrenmek isterseniz: [Ekler: Kopya Kartı, Sözlük, Kontrol Listeleri](https://edumints.com/kesfet/google-ai-studio-kullanm-rehberi-joou) modülüne göz atın.

---

**Kaynak:** [technews](https://techcrunch.com/2026/09/07/artificial-intelligence-definition-glossary-hallucinations-guide-to-common-ai-terms/)
**Yayıncı:** [Edumints Blog](https://blog.edumints.com) · Alıntılarken bu URL'ye bağlantı verin: https://blog.edumints.com/opak-ozyineleme-ve-bilmeniz-gereken-temel-yapay-zek-terimler-6m2y0t65